Nog lang niet uitgewerkt!

Koningin Beatrix wordt op 31 januari 74 jaar en heeft nog altijd niet aangekondigd te stoppen met werken. De vorstin is niet de enige: er zijn steeds meer mensen die vrijwillig na hun 65ste blijven doorwerken.

200.000 WERKLUSTIGE 65-PLUSSERS ZITTEN THUIS
Het aantal mensen dat na de pensioengerechtigde leeftijd doorwerkt, groeit snel. In 2006 hadden ongeveer 90.000 65- plussers een baan. Eind 2011 waren dat er 141.000, blijkt uit cijfers van het CBS. Opmerkelijk is dat het leger 65-plussers dat weer aan het werk wil, nog groter is. Zo’n 200.000 pensioengerechtigden in Nederland (14 procent van het totaal) zou graag aan de slag gaan, maar zit nu nog thuis. Gezien de toenemende vergrijzing, plus het feit dat mensen gemiddeld langer gezond blijven, is de verwachting dat het aantal werklustige ouderen de komende jaren verder zal toenemen. Vooral het aantal vrouwen dat na hun 65ste niet met pensioen gaat, neemt procentueel snel toe. Vijf jaar geleden waren dat er 22.000, nu is dat aantal vrijwel verdubbeld tot 42.000. De meeste 65-plussers met een baan hebben een jaarcontract of werken via een uitzendbureau.

CORRIE VINK (67), medewerker uitzendbureau
‘Ik had altijd zóveel plezier in mijn werk gehad dat ik na mijn pensionering nog graag iets wilde blijven doen. In mijn werkzame leven was ik vooral directiesecretaresse bij bedrijven, waar ik dicht bij het vuur zat. Zo zat ik achttien jaar bij een internationaal ingenieursbedrijf: dat was levendig, met spannende projecten. En de laatste jaren werkte ik bij veilinghuis Sotheby’s, ook heel interessant.

,,Toen dat voorbij was, ben ik gewoon gaan googelen op uitzendbureaus en daar heb je er nogal wat van, bijvoorbeeld Oudstanding. Bij Actief 65+ kon ik eerst als uitzendkracht beginnen bij de Bouquetreeks. Ik maakte altijd grappen over de soft-erotische lijn, maar het werk vond ik niet zo leuk. ,,Ik hoopte dus al dat ze me bij het kantoor van Actief 65+ zouden vragen om daar te komen werken en dat gebeurde: ik ben receptioniste en handel onder meer de inschrijvingen af. Dat zijn er veel, want we hebben zo’n 700 mensen aan het werk en in ons bestand zitten 14.000 bedrijven. Op kantoor werken ongeveer twaalf mensen. De helft is 65+, de andere helft is jonger en dat zorgt voor een buitengewone sfeer.’’

Voor de voormalige secretaresse is ‘achter de geraniums’ geen optie: ,,Blijven werken is prima voor je, niet alleen voor het contact met collega’s, maar het is ook goed dat je af en toe op je donder krijgt. Ik hoop dat ik dit tot mijn 70ste kan blijven doen, maar ik kan me voorstellen dat ik eerder stop als ik zou gaan voelen dat je een ander ophoudt. Sowieso wil ik niet te veel in het verleden blijven hangen: ik praat op de werkvloer niet over vroeger.

,,In mijn omgeving zijn vrienden en bekenden van mijn generatie ook nog volop bezig. Bijvoorbeeld zzp’ers die met al hun ervaring nog klussen aanpakken. Anderen zijn heel actief met vrijwilligerswerk. Ik merk dat steeds meer 65-plussers zich nuttig willen maken na hun pensionering. Bij ons staan ongeveer 23.000 mensen ingeschreven. Niet voor iedereen is werk, maar bijvoorbeeld ervaren vrachtwagenchauffeurs en technici kunnen direct aan de slag.’’

WIM VAN HET NEDEREND (80), medewerker Facilitaire Dienst bij Logica via Oudstanding
Wim van het Nederend geniet nogal van het arbeidsproces, bij voorkeur langere tijd voor dezelfde werkgever. Zo werkte hij 38 jaar bij het GAK, waar hij zich opwerkte tot hoofd van de postkamer. ,,En nu werk ik al zeven jaar bij Logica. Ik wil gewoon bezig blijven zolang ik het nog leuk vind,’’ zegt de Amsterdammer, die in maart 81 jaar wordt. Ondanks die gezegende leeftijd heeft hij geen plannen om zijn baan als medewerker van de Facilitaire Dienst (zelf houdt hij het bij ‘klusjesman’) vaarwel te zeggen. ,,Ik werk nu nog twee dagen en dat vind ik eigenlijk wel prima. Mijn vrouw is 78 en was ook lange tijd na haar 65ste nog actief via uitzendbureau Oudstanding, tot ze het op een gegeven moment niet meer leuk vond. Het geld dat ik ermee verdien heb ik niet nodig, maar het is wel mooi meegenomen. Zo kunnen we lekker wat vaker op vakantie. We komen net terug van een week Turkije.’’

Als je op je 80ste nog werkt, zou je kunnen denken dat het een strijd tegen de eenzaamheid is, maar dat is bij de Amsterdammer zeker niet het geval. ,,Ik kan me heus wel een leven zonder werk voorstellen. Ik ben op m’n 60ste met de vut gegaan, toen kon dat nog. Mijn dochter kreeg toen een zoontje, daar hebben we de eerste zes jaar op gepast en dat was ook hartstikke leuk.’’ Bij Logica wordt hij gewaardeerd om zijn inzicht en zijn twee rechterhanden: wat hij ziet, kan hij ook ontwerpen of repareren. ,,De mensen in het bedrijf weten wel dat ik 80 ben, dus ik krijg geregeld te horen: ‘Beetje rustig aan hè, Wim?’, maar ik doe geen gekke dingen. Ja, op een ladder klimmen om een lamp te verwisselen doe ik nog wel, zo fit ben ik nog wel.’’ Stel dat Logica hem volgende week bedankt voor zijn diensten, dan is het waarschijnlijk wel zijn laatste baan geweest. ,,Ik geloof niet dat ik dan nog iets nieuws zou gaan zoeken.’’ En dan thuis maar verder ontwerpen en klussen? ,,Als ik niet werk, ga ik ook vaak fietsen of wandelen, dus ik verveel me niet zo gauw. En dat thuis en bij mijn kinderen klussen heb ik al veel gedaan. Maar ja, op een gegeven moment hangen alle schilderijtjes recht.’’

ANDRÉ VAN LOBENSTEIN (69), gebouwbeheerder museum ‘Escher in het Paleis’ via Oudstanding
Ja, hij heeft ‘iets’ met paleizen. Hagenaar André van Lobenstein bracht er namelijk nogal wat uren in door. ,,Ik heb 33 jaar voor de koningin gewerkt, vooral op paleis Noordeinde. Nadat ik met pensioen ging, heb ik een paar jaar niks gedaan. En nu ben ik gemiddeld zo’n drie dagen per week gebouwbeheerder bij kunstmuseum ‘Escher in het Paleis’, het museum dat in Paleis Lange Voorhout is gevestigd. Ik ben ’s morgens als eerste in het gebouw en vertrek ’s avonds als laatste. Vaak is dat rond half zes, maar als er ’s avonds feesten of diners zijn, wordt het ook wel eens twaalf uur. Dat is niet erg hoor, ik ga elke dag fluitend naar mijn werk.’’

Van Lobenstein is weliswaar alweer in een paleis werkzaam, maar zijn huidige functie betekent een wereld van verschil met het verleden. ,,Ik was commercieel manager in de grafische sector, dat betekende altijd een hoge werkdruk. Voor de koningin deden we al het privé-drukwerk. Alles moest perfect zijn, er werden heel hoge eisen gesteld, want de koningin was niet makkelijk. ,,Na mijn 65ste heb ik verre reizen gemaakt. Mijn vrouw is Filipijnse en we hebben daar ook nog een huis, dus daar gaan we wel eens naar toe. Maar op een gegeven moment begon het toch weer te kriebelen. Ik vind het leuk om met mensen om te gaan, ik sta weer middenin het leven en de stress van vroeger ben ik kwijt.

,,Als gebouwbeheerder heb je nogal wat verschillende taken: je start ’s morgens de boel op, je bent verantwoordelijk voor de suppoosten en je verricht eenvoudige reparaties. En als het druk is, zit ik ook wel eens achter de kassa. Verder doe ik bijvoorbeeld ook gewoon aan de cursussen mee, bijvoorbeeld een cursus bedrijfshulpverlening en brandveiligheid.

In ‘Escher in het Paleis’ kom je alle generaties tegen, daar heeft een mens baat bij. Sowieso houdt werken je jong, zeker als je het lichamelijk nog allemaal goed aankan.’’ Wel merkt Van Lobenstein dat hij zich af en toe in acht moet nemen. ,,Er was een keer een feest in het museum waarbij het erg laat werd. Toen ik klaar was, reden er geen trams meer en ben ik naar huis gaan lopen. Man, ik heb er geloof ik anderhalf uur over gedaan en ik vond het levensgevaarlijk op straat. Dat doe ik dus nooit meer.’’

MARJA DERNISON (74), caissière bij Super de Boer via Oudstanding
Haar collega’s, met een gemiddelde leeftijd van een jaar of 30, zijn dol op haar. Andersom geldt dat ook. ,,Ik voel me als een vis in het water tussen die jonge meiden,’’ zegt Marja Dernison, sinds 3,5 jaar caissière bij Super de Boer (binnenkort Jumbo). Met haar 74 jaar is ze een sfeermaker op de werkvloer. ,,Boodschappen scannen is natuurlijk niet echt het allerspannendste werk, maar alles klopt gewoon in die winkel: de gezelligheid met de collega’s, de vaste klanten en een kanjer van een bedrijfsleider. En ik ben van praten en breien tegelijk hè, dus een mop of praatje met de klanten is heel belangrijk. Ik werk via een uitzendbureau en krijg telkens een contract voor drie maanden.

Ik weet niet wat onze Lieve Heer met me voorheeft, maar natuurlijk ben ik erop voorbereid dat dit niet eeuwig kan duren: ik geloof niet dat ik op m’n 95ste nog met een rolstoel naar binnen word geduwd om aan het werk te gaan.’’ Ze werkt gemiddeld nog twee middagen per week. ,,Dat is prima, want er zijn nog zoveel andere leuke dingen. Ik heb twee schatten van kleinkinderen van 1,5 en 3 jaar; oppassen is een feestje. En ik ga graag even de stad in, een wijntje drinken met een vriendin. Toch blijft werken belangrijk voor me: je hebt voor jezelf het idee dat je een heel klein schakeltje in het geheel bent, dat je iets betekent. Daarnaast is een extra zakcentje best welkom, want ik heb geen heel riant inkomen. Maar zonder het werk zou ik niet aan de bedelstaf raken, hoor. Ik heb hiervoor ook vrijwilligerswerk gedaan waar je niets voor betaald kreeg.’’

In haar gewone werkzame leven was Dernison vooral stenotypiste en secretaresse, onder meer bij een staalfirma en hotel. ,,Het werk is altijd naar me toegekomen. Ik kan met alle rangen en standen overweg. Daarbij kan ik alle spreekwoorden en gezegden die in m’n hoofd zitten goed gebruiken; voor bijna elke situatie heb ik er wel één paraat. Wat ik zeg als een klant aan de kassa klaagt dat de boodschappen toch wel erg duur zijn? Da’s makkelijk: ‘Beter duur als niet te koop’. Zie je, ik schud ze zo uit m’n mouw.’’